21 1980


Uimhir 21 de 1980


AN tACHT ARM-PHINSEAN, 1980

[An tiontú oifigiúil]

ACHT DO DHÉANAMH SOCRÚ CHUN LIÚNTAIS A DHEONÚ DO BHAINTREACHA SHEALBHOÍRÍ LIÚNTAIS SPEISIALTA FAOIN ACHT ARM-PHINSEAN, 1943 NÓ FAOIN ACHT ARM-PHINSEAN, 1953 , AGUS DO LEASÚ AGUS DO LEATHNÚ NA nACHTANNA ARM-PHINSEAN, 1923 GO 1973. [2 Iúil, 1980]

ACHTAÍTEAR AG AN OIREACHTAS MAR A LEANAS:

Mínithe.

1. —San Acht seo—

ciallaíonn “na hAchtanna” na hAchtanna Arm-Phinsean, 1923 go 1973;

ciallaíonn “Acht 1923” an tAcht Arm-Phinsean, 1923 ;

ciallaíonn “Acht 1927” an tAcht Arm-Phinsean, 1927 ;

ciallaíonn “Acht 1943” an tAcht Arm-Phinsean, 1943 ;

ciallaíonn “Acht 1949” an tAcht Arm-Phinsean, 1949 ;

ciallaíonn “Acht 1953” an tAcht Arm-Phinsean, 1953 ;

ciallaíonn “Acht 1959” an tAcht Arm-Phinsean, 1959 ;

ciallaíonn “Acht 1968” an tAcht Arm-Phinsean, 1968 .

Liúntais do bhaintreacha daoine dar deonaíodh liúntais speisialta.

2. —(1) Féadfaidh an tAire liúntas £185 sa bhliain a dheonú do bhaintreach (ar choinníoll nár athphós sí) duine a gheobhaidh bás (roimh dháta an Achta seo a rith nó dá éis) le linn dó liúntas speisialta arna dheonú faoi Acht 1943 nó faoi Acht 1953 a bheith á fháil aige.

(2) I gcás ar tharla do dhuine (roimh dháta an Achta seo a rith nó dá éis)—

(a) gur iarr sé go ndeonófaí liúntas speisialta dó agus go bhfuair sé bás sula bhféadfaí an dheonú sin a dhéanamh,

(b) a raibh dámhachtain liúntais speisialta dó á hathbhreithniú, go bhfuair sé bás sula raibh an t-athbhreithniú sin críochnaithe,

(c) ar cuireadh íoc liúntais speisialta leis ar fionraí, go bhfuair sé bás sular aisigeadh an liúntas,

agus gur deimhin leis an Aire go ndéanfadh an duine sin, mura mbeadh go bhfuair sé bás, na coinníollacha reachtúla a chomhlíonadh le liúntas speisialta a dheonú nó a dheonú mar dheontas breise nó a aiseag, cibé acu é, féadfaidh an tAire a dhearbhú gur baintreach lena mbaineann fo-alt (1) den alt seo baintreach an duine sin.

(3) Beidh gach liúntas a dheonófar do bhaintreach faoi fho-alt (1) den alt seo iníoctha—

(a) ón 1ú lá d'Iúil, 1980, nó

(b) ón lá tar éis dáta báis a fearchéile,

cibé lá díobh is déanaí.

(4) Más rud é (roimh dháta an Achta seo a rith nó dá éis)—

(a) go bhfaighidh duine bás a ndearnadh, tráth ar bith roimh a bhás, liúntas speisialta a dheonú dó faoi Acht 1943 nó faoi Acht 1953, agus

(b) go ndearnadh an liúntas speisialta a deonaíodh amhlaidh a fhoirceanneadh ar an bhforas gur mhó a acmhainn bhliantúil ná an tsuim bhliantúil iomchuí a forordaíodh sna hAchtanna nó sna Rialacháin Arm-Phinsean (Méadú) a rinneadh fúthu,

féadfaidh an tAire liúntas £185 sa bhliain a dheonú don bhaintreach (ar choinníoll nár athphós sí) mura mbeidh a hacmhainn bhliantúil comhionann leis an tsuim bhliantúil iomchuí, nó níos mó ná an tsuim bhliantúil iomchuí, a forordaíodh sna Rialacháin Arm-Phinsean (Méadú) a rinneadh faoi na hAchtanna chun liúntas speisialta a dhámhachtain.

(5) Beidh gach liúntas a dheonófar do bhaintreach faoi fho-alt (4) den alt seo iníoctha ó cibé dáta (nach luaithe ná an lú lá d'Iúil, 1980) a chinnfidh an tAire.

(6) Má athphósann baintreach dá ndeonófar liúntas faoin alt seo, foirceannfar an liúntas ó dháta a hathphósta.

(7) Gach iarratas ar liúntas faoin alt seo beidh sé i cibé foirm agus beidh cibé sonraí ann a cheanglóidh an tAire.

(8) Beidh feidhm ag ailt 9 go 12 agus ag alt 14 d'Acht 1923, agus ag fo-ailt (1), (2) agus (5) d'alt 2 agus ag alt 13 d'Acht 1949, i ndáil le liúntas a dheonófar faoin alt seo, ionann is dá mba liúntas a luaitear in aon cheann de na hailt sin an liúntas sin.

Asbhaintí as liúntais.

3. —(1) Féadfaidh aon ró-íocaíocht liúntais speisialta a tugadh don fhear arbh é fearchéile na baintrí é sular cailleadh é a bhaint as aon liúntas is iníoctha leis an mbaintreach faoi alt 2 den Acht seo.

(2) Aon uair a bheidh asbhaint le déanamh as liúntas de bhun fho-alt (1) den alt seo, féadfar gan an liúntas a íoc go dtí go bhfionnfar méid na hasbhainte.

Foráil i gcoinne liúntais dhúbailte.

4. —I gcás baintreach lena mbaineann alt 2 den Acht seo a bheith cáilithe go n-íocfaí léi faoi na hAchtanna liúntas ab airde ná an liúntas is iníoctha faoin alt sin 2, ní bheidh aon liúntas iníoctha leis an mbaintreach sin faoin alt sin 2.

Liúntais do bhaintreacha agus do leanaí áirithe.

5. —(1) Más rud é maidir le hoifigeach pósta nó le saighdiúir pósta—

(a) go marófar é (roimh dháta an Acht seo a rith nó dá éis) i gcúrsa a dhualgais mar chomhalta de na fórsaí nó i ndálaí is inchurtha i leith a sheirbhís sna fórsaí, nó

(b) a mbainfidh créacht dó (roimh dháta an Achta seo a rith nó dá éis) le linn dó bheith ar seirbhís sna fórsaí ar créacht í is inchurtha i leith na seirbhíse sin agus go bhfaighidh sé bás laistigh de cheithre bliana tar éis an chréacht sin do bhaint dó i ndálaí is inchurtha go hiomlán i leith na créachta sin,

beidh baintreach an oifigigh nó an tsaighdiúra sin (ar choinníoll nár athphós sí) agus a leanaí (más ann dóibh) i dteideal liúntais arna ríomh de réir fho-alt (2) den alt seo.

(2) Íocfar le baintreach atá i dteideal liúntais faoin alt seo méid is ionann agus leathphá bliantúil a fearchéile ar dháta a bháis nó a urscaoilte agus íocfar le gach leanbh atá i dteideal liúntas den sórt sin—

(a) má tá a mháthair beo, méid is ionann agus 131/3 faoin gcéad de phá bliantúil a athar ar dháta a bháis nó a urscaoilte,

(b) má tá a mháthair marbh, méid is ionann agus 26⅔ faoin gcéad de phá bliantúil a athar ar dháta a bháis nó a urscaoilte:

Ar choinníoll nach mó in aon chás ná daichead faoin gcéad de phá bliantúil an oifigigh éagtha nó an tsaighdiúra éagtha, cibé acu é, ar dháta a bháis nó a urscaoilte, méid iomlán na liúntas is iníoctha i leith na leanaí.

(3) I gcás ina ndeonófar liúntas do bhaintreach nó do leanbh faoi fho-alt (1) den alt seo—

(a) ní bheidh aon phinsean iníoctha leis an mbaintreach ná leis an leanbh faoi na scéimeanna pinsean ranníocacha atá faoi riaradh an Aire chun tairbhe do bhaintreacha agus do leanaí oifigeach éagtha agus saighdiúirí éagtha agus déanfar aon ranníocaí a baineadh as pá oifigigh éagtha nó saighdiúra éagtha, cibé acu é, faoi na scéimeanna sin a aisíoc le neasghaolta an oifigigh nó an tsaighdiúra sin agus ní bheidh aon dliteanas faoi na scéimeanna sin maidir le hasbhaintí cnapshuime;

(b) ní bheidh aon phinsean iníoctha leis an mbaintreach ná leis an leanbh faoin scéim pinsean ex-gratia atá faoi riaradh an Aire chun tairbhe do bhaintreacha agus do leanaí saighdiúirí éagtha;

(c) ní bheidh aon phinsean iníoctha le baintreach ná le leanbh oifigigh éagtha faoi Airteagal 20 den Scéim Fhórsaí Cosanta (Pinsin), 1937;

(d) ní bheidh aon liúntas iníoctha leis an mbaintreach ná leis an leanbh faoi alt 15 (2) d'Acht 1927.

(4) Beidh feidhm ag ailt 9 go 14 d'Acht 1923, ag ailt 7, 15 (3) agus 21 d'Acht 1927, ag alt 2 d'Acht 1949 agus ag alt 13 d'Acht 1959 maidir le liúntas a dheonófar faoin alt seo.

(5) San alt seo—

ciallaíonn “leanbh” duine faoi bhun 16 bliana d'aois nó, i gcás cúrsa oideachais lánaimsire a bheith á dhéanamh ag an duine sin, leanbh faoi bhun 21 bliana d'aois.

ciallaíonn “pá bliantúil ar dháta a bháis nó a urscaoilte” an pá bliantúil sin mar a choigeartaítear é ó am go ham agus mar a léirítear é sna Rialacháin Arm-Phinsean (Méadú) a rinneadh faoi alt 7 d'Acht 1968.

(6) Measfar gur tháinig an t-alt seo i ngníomh an 1ú lá de Mhárta, 1975.

Teorainneacha ama chun iarratais a dhéanamh faoi na hAchtanna.

6. —(1) D'ainneoin aon ní sna hAchtanna, aon duine nárbh fhéidir pinsean, liúntas ná aisce a dheonú dó de bhíthin amháin nach ndearnadh iarratas laistigh den teorainn ama a fhorordaítear sna hAchtanna, féadfaidh sé a iarratas ar an bpinsean sin, ar an liúntas sin nó ar an aisce sin, cibé acu é, a athnuachan ar choinníoll go ndéanfar an t-iarratas athnuaite sin laistigh de dhá mhí dhéag tar éis dáta an Achta seo a rith.

(2) Aon duine ar diúltaíodh dá iarratas ar phinsean, liúntas nó aisce faoi na hAchtanna, sular ritheadh an tAcht seo, ar fhorais seachas an foras nach ndearnadh an t-iarratas laistigh den am forordaithe, ní bheidh teideal aige, de bhua fho-alt (1) den alt seo, an t-iarratas sin a athnuachan.

(3) D'ainneoin aon ní in aon achtachán eile, tosóidh pinsean, liúntas nó aisce a dheonófar de bhua an ailt seo amhail ó cibé dáta a chinnfidh an tAire.

Rialacháin.

7. —(1) Aon uair a cheadóidh Aire na Seirbhíse Poiblí—

(a) méaduithe ar phinsin (lena n-áirítear pinsin bhreise nó pinsin phósta) agus ar liúntais faoi na hAchtanna, cibé acu a bheidh nó nach mbeidh an pinsean nó an liúntas i gcúrsa a íoca;

(b) méaduithe ar aon aisce nó ar aon suim bhliantúil iomchuí faoi na hAchtanna;

(c) maolú ar na coinníollacha chun pinsin, liúntais agus aiscí faoi na hAchtanna a athbhreithniú nó a dheonú;

(d) síneadh ar na teorainneacha ama chun iarratais faoi na hAchtanna a ghlacadh;

(e) sochair nua a thabhairt isteach, i modh pinsin, liúntais nó aiscí faoi na hAchtanna;

(f) aon leasuithe iarmhartacha ar aon cheann de na hAchtanna a bheidh riachtanach de thoradh aon fhoráil de chuid rialachán faoin alt seo;

féadfaidh an tAire, le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí, rialacháin a dhéanamh chun socrú a dhéanamh le haghaidh na bhforálacha iomchuí.

(2) Gach rialachán a dhéanfaidh an tAire faoin Acht seo leagfar é faoi bhráid gach Tí den Oireachtas a luaithe is féidir tar éis a dhéanta agus, má dhéanann ceachtar Teach acu sin laistigh den lá is fiche a shuífidh an Teach sin tar éis an rialachán a leagan faoina bhráid rún a rith ag neamhniú an rialacháin, beidh an rialachán ar neamhní dá réir sin ach sin gan dochar do bhailíocht aon ní a rinneadh faoin rialachán.

(3) Measfar rialacháin faoin alt seo do thosú amhail ó cibé dáta (nach túisce ná an 2ú lá de Nollaig, 1974) a chinnfidh an tAire.

Aisghairm.

8. —(1) Aisghairtear leis seo alt 3 (4) d'Acht 1968.

(2) Measfar gur tháinig fo-alt (1) den alt seo i ngníomh an 11ú lá de Mheitheamh, 1968.

Gearrtheideal agus comhlua.

9. —(1) Féadfar an tAcht Arm-Phinsean, 1980 , a ghairm den Acht seo.

(2) Féadfar na hAchtanna Arm-Phinsean, 1923 go 1980, a ghairm de na hAchtanna Arm-Phinsean, 1923 go 1973, agus den Acht seo le chéile.


Na hAchtanna dá dTagraítear

An tAcht Arm-Phinsean, 1923

1923, Uimh. 26

An tAcht Arm-Phinsean, 1927

1927, Uimh. 12

An tAcht Arm-Phinsean, 1943

1943, Uimh. 14

An tAcht Arm-Phinsean, 1949

1949, Uimh. 19

An tAcht Arm-Phinsean, 1953

1953, Uimh. 23

An tAcht Arm-Phinsean, 1959

1959, Uimh. 15

An tAcht Arm-Phinsean, 1968

1968, Uimh. 12

Na hAchtanna Arm-Phinsean, 1923 go 1973