37 1980


Uimhir 37 de 1980


AN tACHT UM STIÚIDEONNA SCANNÁN NÁISIÚNTA NA hÉIREANN TEORANTA, 1980

[An tiontú oifigiúil]

ACHT Á ÚDARÚ DON AIRE AIRGEADAIS SCAIREANNA A THÓGÁIL I STIÚIDEONNA SCANNÁN NÁISIÚNTA NA hÉIREANN TEORANTA, DO DHÉANAMH SOCRÚ CHUN IASACHTAÍ A GHEOBHAIDH AN CHUIDEACHTA A RÁTHÚ AGUS DO DHÉANAMH SOCRÚ I dTAOBH NITHE EILE A BHAINEANN LEIS NA NITHE SIN. [17 Nollaig, 1980]

ACHTAÍTEAR AG AN OIREACHTAS MAR A LEANAS:

Mínithe.

1. —San Acht seo—

ciallaíonn “an Chuideachta” Stiúideonna Scannán Náisiúnta na hÉireann Teoranta;

ciallaíonn “an tAire” an tAire Tionscail, Tráchtála agus Turasóireachta.

Scairchaipiteal na Cuideachta.

2. —D'ainneoin aon ní in Achtanna na gCuideachtaí, 1963 agus 1977, nó i meabhrán comhlachais nó in airteagail chomhlachais na Cuideachta, is é scairchaipiteal na Cuideachta £2,000,000 arna roinnt i scaireanna £1 an ceann, agus beidh de chumhacht ag an gCuideachta, le toiliú an Aire Airgeadais, na scaireanna i gcaipiteal na Cuideachta a roinnt ina n-aicmí éagsúla agus aon chearta tosaíochta, iarchurtha, cáilithe nó speisialta, nó pribhléidí nó coinníollacha, a chur ag gabháil leo.

Cumhacht an Aire Airgeadais scaireanna a thógáil sa Chuideachta.

3. —(1) Féadfaidh an tAire Airgeadais ó am go ham, tar éis dul i gcomhairle leis an Aire, scaireanna sa Chuideachta d'aon aicme nó aicmí a thógáil trí shuibscríobh nó trína gceannach ón sealbhóir go feadh méid nach mó san iomlán ná £2,000,000.

(2) Airleacfar as an bPríomh-Chiste nó as a thoradh fáis an t-airgead go léir a theastóidh ón Aire Airgeadais tar éis dáta an Achta seo a rith faoi chomhair íocaíochtaí a cheanglaítear air a dhéanamh maidir le haon scaireanna a thóg sé nó a fuair sé ar shlí eile.

An tAire Airgeadais do shealbhú agus do dhíol scaireanna sa Chuideachta.

4. —(1) Féadfaidh an tAire Airgeadais aon scaireanna sa Chuideachta a thóg sé nó a fuair sé faoin Acht seo a shealbhú fad is oiriúnach leis agus féadfaidh sé, tar éis dul i gcomhairle leis an Aire, na scaireanna sin uile nó aon chuid díobh a dhíol mar is oiriúnach leis agus nuair is oiriúnach leis.

(2) Déanfar na glanfháltais ó dhíol scaireanna sa Chuideachta ag an Aire Airgeadais a íoc isteach sa Státchiste nó a chur chun tairbhe don Státchiste.

An tAire Airgeadais d'fheidhmiú an chirt nó na cumhachta is infheidhmithe ag sealbhóir scaireanna sa Chuideachta.

5. —I gcás a sealbhóidh an tAire Airgeadais scaireanna sa Chuideachta, féadfaidh sé ceart nó cumhacht a fheidhmiú is infheidhmithe ag sealbhóir na scaireanna agus, i gcás an ceart nó an chumhacht a bheith infheidhmithe trí aturnae, féadfaidh sé, más cuí leis, é a fheidhmiú trína aturnae.

Díbhinní, etc. ar scaireanna sa Chuideachta arna sealbhú ag an Aire Airgeadais a dhiúscairt.

6. —Déanfar gach díbhinn, bónas agus airgead eile a gheobhaidh an tAire Airgeadais i leith scaireanna sa Chuideachta a shealbhaíonn sé a íoc isteach sa Státchiste nó a chur chun tairbhe don Státchiste.

Meabhrán comhlachais agus airteagail chomhlachais na cuideachta a athrú.

7. —Déanfaidh an Chuideachta cibé bearta is gá faoi Achtanna na gCuideachtaí, 1963 agus 1977, chun meabhrán comhlachais agus airteagail chomhlachais na Cuideachta a athrú d'fhonn iad a chur ar comhréir leis an Acht seo.

An tAire do ráthú iasachtaí a gheobhaidh an Chuideachta.

8. —(1) Féadfaidh an tAire, le toiliú an Aire Airgeadais, ráthaíocht a thabhairt i cibé foirm agus i cibé slí agus ar cibé téarmaí agus cionníollacha a cheadóidh an tAire Airgeadais, go n-aisíocfaidh an Chuideachta go cuí príomhshuim aon airgid (lena n-airítear airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit) a gheobhaidh an Chuideachta ar iasacht, nó go n-íocfar ús ar an airgead sin nó go ndéanfar an phríomhshuim a aisíoc agus an t-ús a íoc, agus féadfaidh ráthaíocht go n-íocfaidh an Chuideachta coimisiún agus caiteachais theagmhasacha a bhainfidh leis an airgead a fháil ar iasacht amhlaidh a bheith ar áireamh in aon ráthaíocht den sórt sin.

(2) Ní dhéanfaidh an tAire na cumhachtaí a thugtar dó leis an alt seo a fheidhmiú i slí gur mó ná £2,000,000 an méid, nó an méid comhiomlán, príomhshuime a dhlífidh sé aon tráth áirithe a aisíoc ar scór aon ráthaíochta nó ráthaíochtaí faoin alt seo a bheidh i bhfeidhm de thuras na huaire, i dteannta an méid (más aon mhéid é) príomhshuime a bheidh íoctha cheana féin ag an Aire ar scór aon ráthaíochta faoin alt seo agus nach mbeidh aisíoctha ag an gCuideachta.

(3) Chun méid na n-iasachtaí a ríomh a bheidh ráthaithe ag an Aire faoin alt seo faoi threoir na teorann le príomhshuim atá i bhfo-alt (2) den alt seo, déanfar an méid in airgead reatha an Stáit is coibhéis do na hiasachtaí in airgead reatha coigríche a ríomh de réir an ráta iomlaoide a bhí i réim an tráth a tugadh an ráthaíocht.

(4) Déanfaidh an tAire, a luaithe is féidir tar éis deireadh gach bliana airgeadais, ráiteas a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas a inseoidh maidir le gach ráthaíocht faoin alt seo a tugadh i rith na bliana sin nó a tugadh tráth ar bith roimh thosach, agus a bhí i bhfeidhm i dtosach, na bliana sin—

(a) sonraí na ráthaíochta,

(b) i gcás aon íocaíocht a bheith déanta ag an Aire faoin ráthaíocht roimh dheireadh na bliana sin, méid na híocaíochta agus an méid (más aon mhéid é) a aisíocadh leis an Aire ar scór na híocaíochta,

(c) an méid príomhshuime a bhí faoi bhrí na ráthaíochta agus a bhí gan íoc i ndeireadh na bliana sin.

(5) Airleacfar as an bPríomh-Chiste nó as a thoradh fáis an t-airgead go léir a theastóidh ón Aire ó am go ham faoi chomhair suimeanna a thiocfaidh chun bheith iníoctha aige faoin alt seo.

(6) Déanfaidh an Chuideachta airgead a d'íoc an tAire faoi ráthaíocht faoin alt seo a aisíoc leis an Aire (mar aon le hús air de réir cibé ráta no rátaí a cheapfaidh an tAire Airgeadais) laistigh de dhá bhliain ón dáta ar airleacadh an t-airgead as an bPríomh-Chiste.

(7) I gcás a mbeidh an t-airgead go léir nó aon chuid den airgead a cheanglaítear le fo-alt (6) den alt seo a aisíoc leis an Aire gan íoc de réir an fho-ailt sin, déanfar an méid a bheidh gan aisíoc amhlaidh a aisíoc leis an bPríomh-Chiste as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.

(8) D'ainneoin airgead a sholáthar faoi fho-alt (7) den alt seo chun an méid a aisíoc leis an bPríomh-Chiste, leanfaidh an Chuideachta de bheith faoi dhliteanas don Aire i leith an méid sin agus aisíocfaidh an Chuideachta an méid sin (mar aon le hús air de réir cibé ráta nó rátaí a cheapfaidh an tAire Airgeadais) leis an Aire cibé tráthanna agus i cibé tráthchodanna a cheapfaidh an tAire Airgeadais agus mura ndéanfar aisíoc mar a dúradh agus gan dochar d'aon mhodh gnóthaithe eile, féadfar é a ghnóthú mar fhiach conartha shimplí in aon chúirt dlínse inniúla.

(9) Íocfar isteach sa Státchiste nó cuirfear chun tairbhe don Státchiste i cibé slí is cuí leis an Aire Airgeadais airgead a íocfaidh an Chuideachta faoi fho-alt (6) nó (8) den alt seo.

(10) I ndáil le ráthaíochtaí ón Aire in airgead in airgead reatha seachas airgead reatha an Stáit—

(i) glacfar le gach tagairt do phríomhshuim, le gach tagairt d'ús agus leis an tagairt do choimisiún agus do chaiteachais theagmhasacha i bhfo-alt (1) den alt seo mar thagairt do choibhéis na príomshuime iarbhír, an úis iarbhír, an choimisiúin iarbhír agus na gcaiteachas teagmhasach iarbhír, faoi seach, in airgead reatha an Stáit, agus déanfar an choibhéis sin a ríomh de réir chostas na príomhshuime iarbhír, an úis iarbhír agus an choimisiúin agus na gcaiteachas teagmhasach iarbhír, de réir mar is iomchuí, in airgead reatha an Stáit;

(ii) glacfar leis an tagairt do phríomshuim i bhfo-alt (4) den alt seo mar thagairt do choibhéis na príomshuime iarbhír in airgead reatha an Stáit, agus an choibhéis sin a ríomh de réir an ráta iomlaoide de thuras na huaire don airgead reatha sin agus d'airgead reatha an Stáit;

(iii) glacfar le gach tagairt d'airgead i bhfo-ailt (5) go (8) den alt seo mar thagairt do chostas an airgid iarbhír in airgead reatha an Stáit.

Airgead a airleacan as an bPríomh-Chiste.

9. —(1) D'fhonn soláthar a dhéanamh d'airleacain as an bPríomh-Chiste faoin Acht seo, féadfaidh an tAire Airgeadais aon suim nó suimeanna a fháil ar iasacht ó aon duine, agus féadfaidh sé, chun an céanna a fháil ar iasacht, urrúis a bhunú agus a eisiúint agus iad faoi réir cibé ráta úis agus cibé coinníollacha i dtaobh aisíoca nó fuascailte nó cibé ábhair eile is oiriúnach leis, agus íocfaidh sé isteach sa Státchiste an t-airgead a gheofar ar iasacht amhlaidh.

(2) Beidh príomhshuim agus ús aon urrús a eiseoidh an tAire Airgeadais faoin Acht seo agus na caiteachais a thabhófar i ndáil leis na hurrúis sin a eisiúint ina muirear ar an bPríomh-Chiste nó ar a thoradh fáis agus beidh siad iníoctha as an gcéanna.

Luach saothair etc. phríomh-oifigeach na Cuideachta.

10. —Íocfaidh an Chuideachta lena príomh-oifigeach (cibé acu is príomh-oifigeach nó eile a thabharfar de thuairisc ar an oifigeach sin) cibé luach saothair agus cibé liúntais le haghaidh caiteachas is cuí leis an gCuideachta faoi réir cheadú ón Aire arna thabhairt le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí.

Aoisliúntais fhoireann na Cuideachta.

11. —Ní dhéanfar aon athrú ar na téarmaí a bheidh i ngníomh ar dháta an Achta seo a rith, is téarmaí a dhéanann rialú ar phinsin, aiscí, liúntais nó íocaíochtaí eile a dheonú do chomhalta de bhuanfhoireann na Cuideachta, lena n-áirítear a príomh-oifigeach, nó ina leith sin, ar é d'éirí as oifig, do scor dá oifig nó d'fháil bháis, ná ní dhéanfar aon chomhshocraíocht eile chun sochair de bhreis ar na téarmaí sin a chur ar fáil, ach amháin trí scéim nó scéimeanna aoisliúntas a chuirfear faoi bhráid an Aire agus a cheadóidh sé le toiliú Aire na Seirbhíse Poiblí.

Srian le meabhrán comhlachais nó airteagail chomhlachais na Cuideachta a athrú.

12. —D'ainneoin aon ní in Achtanna na gCuideachtaí, 1963 agus 1977, nó i meabhrán comhlachais nó in airteagail chomhlachais na Cuideachta, ní bheidh aon athrú ar an meabhrán nó ar na hairteagail bailí ná éifeachtúil gan ceadú lena dhéanamh a bheith faigthe roimh ré ón Aire, arna thabhairt le toiliú an Aire Airgeadais.

Srian le scaireanna a eisiúint.

13. —Ní dhéanfar scaireanna sa Chuideachta a eisiúint mura mbeidh an eisiúint údaraithe ag an Aire Airgeadais tar éis dul i gcomhairle leis an Aire.

Clár comhardaithe, cuntais agus tuarascáil na stiúrthóirí ar an gCuideachta.

14. —(1) Tabharfaidh an Chuideachta don Aire a luaithe is féidir tar éis deireadh gach bliana cuntasaíochta—

(a) clár comhardaithe amhail mar a bhí ag deireadh na bliana cuntasaíochta agus é iniúchta go cuí ag iniúchóir na Cuideachta,

(b) cuntas sochair agus dochair don bhliain chuntasaíochta agus é iniúchta amhlaidh, agus

(c) cóip de thuarascáil na stiúrthóirí chun na scairshealbhóirí don bhliain chuntasaíochta.

(2) Déanfar an clár comhardaithe agus an cuntas sochair agus dochair a éilítear le fo-alt (1) den alt seo a dhréachtú i cibé foirm a ordóidh an tAire le toiliú an Aire Airgeadais.

(3) Tabharfaidh an Chuideachta, má iarrann an tAire uirthi é, aon eolas a iarrfaidh sé maidir le haon chlár comhardaithe, cuntas sochair agus dochair nó tuarascáil a éilítear le fo-alt (1) den alt seo, nó i ndáil le beartas agus oibríochtaí na Cuideachta.

(4) Déanfaidh an tAire cóip de gach clár comhardaithe, de gach cuntas sochair agus dochair agus de gach tuarascáil a thabharfar dó faoi fho-alt (1) den alt seo a leagan faoi bhráid gach Tí den Oireachtas a luaithe is féidir tar éis an clár comhardaithe, an cuntas sochair agus dochair agus an tuarascáil sin a thabhairt amhlaidh dó, agus in aon chás tráth nach déanaí ná sé mhí tar éis deireadh na tréimhse lena mbaineann siad.

Stiúrthóirí, oifigigh nó seirbhísigh na Cuideachta a bheith ina gcomhaltaí de cheachtar Teach den Oireachtas.

15. —(1) I gcás a ndéanfar stiúrthóir ar an gCuideachta a ainmniú mar iarrthóir lena thoghadh chun ceachtar Tí den Oireachtas nó mar chomhalta de Sheanad Éireann, scoirfidh sé air sin de bheith ina stiúrthóir ar an gCuideachta.

(2) I gcás a ndéanfar duine is oifigeach nó seirbhíseach don Chuideachta a ainmniú mar chomhalta de Sheanad Éireann nó lena thoghadh chun ceachtar Tí den Oireachtas, beidh sé ar iasacht ó fhostaíocht na Cuideachta agus ní íocfaidh an Chuideachta leis, ná ní bheidh sé i dteideal go bhfaighidh sé ón gCuideachta, aon luach saothair ná liúntais—

(a) i gcás é a ainmniú mar chomhalta de Sheanad Éireann, in aghaidh na tréimhse dar tosach an tráth a ghlacfaidh sé leis an ainmniú agus dar críoch an tráth a scoirfidh sé de bheith ina chomhalta den Teach sin,

(b) i gcás é a ainmniú lena thoghadh chun ceachtar Tí acu sin, in aghaidh na tréimshe dar tosach tráth a ainmnithe agus dar críoch an tráth a scoirfidh sé de bheith ina chomhalta den Teach sin nó a chinnfidh toghchán air nó a tharraingeoidh sé siar ó bheith ina iarrthóir, de réir mar is iomchuí.

(3) Duine a bheidh de thuras na huaire i dteideal faoi Bhuan-Orduithe cheachtar Tí den Oireachtas suí sa Teach sin beidh sé, fad a bheidh sé i dteideal amhlaidh, dícháilithe chun bheith ina stiúrthóir ar an gCuideachta nó ina fhostaí nó ina sheirbhíseach don Chuideachta.

(4) I gcás duine atá nó a bhí ina oifigeach nó ina sheirbhíseach don Chuideachta a theacht chun bheith ina chomhalta de cheachtar Teach den Oireachtas nó ina chomhalta de Thionól na gComhphobal Eorpach, nó chun bheith i dteideal faoi Bhuan-Orduithe cheachtar Tí den Oireachtas suí sa Teach sin, beidh sé, fad a bheidh sé ina chomhalta amhlaidh nó fad a bheidh sé i dteideal amhlaidh, dícháilithe chun tréimhse an chomhaltais nó an teidil a áireamh le haghaidh aon sochair aoisliúntas is iníoctha faoi scéim nó faoi scéimeanna a rinneadh de réir alt 11 den Acht seo.

Forálacha a mbeidh éifeacht leo in imthosca áirithe.

16. —Beidh éifeacht le hailt 12 go 15 den Acht seo go huile—

(a) fad a shealbhóidh an tAire Airgeadais aon scaireanna sa Chuideachta,

(b) fad a bheidh aon airgead gan aisíoc a fuair an Chuideachta ar iasacht agus a mbeidh ráthaíocht tugtha ag an Aire faoin Acht seo go n-aisíocfar é, nó

(c) fad a bheidh aon airgead a fuair an Chuideachta ar iasacht, a mbeidh ráthaíocht tugtha amhlaidh go n-aisíocfar é go cuí agus a mbeidh an tAire tar éis a mhéid a íoc faoin ráthaíocht, gan aisíoc leis ag an gCuideachta nó gan gnóthú aige ón gCuideachta (mar aon leis an ús air de réir na rátaí a bheidh ceaptha ag an Aire Airgeadais).

Díolúine ó dhleacht stampa.

17. —Ní bheidh dleacht stampa inmhuirearaithe maidir le haon tíolacas, aistriú nó ionstraim eile a fhorghníomhófar chun maoin nó aon leas i maoin a dhílsiú don Chuideachta.

Caiteachais.

18. —Déanfar aon chaiteachais a thabhóidh an tAire ag riaradh an Achta seo a íoc, a mhéid a cheadóidh an tAire Airgeadais, as airgead a sholáthróidh an tOireachtas.

Gearrtheideal.

19. —Féadfar an tAcht um Stiúideonna Scannán Náisiúnta na hÉireann Teoranta, 1980 , a ghairm den Acht seo.


Na hAchtanna dá dTagraítear

Acht na gCuideachtaí, 1963

1963, Uimh. 33

Acht na gCuideachtaí (Leasú) 1977

1977, Uimh. 31