4 1984

/images/harp.jpg


Uimhir 4 de 1984


AN tACHT UM THIARNAÍ TALÚN AGUS TIONÓNTAÍ (LEASÚ), 1984


RIAR NA nALT

Alt

1.

Tosach feidhme.

2.

Léiriú.

Léasanna Frithdhílse

3.

Cíos a athbhreithniú.

4.

Leathnú sealadach ar cheart chun léasa fhrithdhílse.

Léasanna Spóirt

5.

Cíos a athbhreithniú.

6.

Éifeacht cúnaint nach gceadaítear talamh a úsáid faoi ach chun críocha spóirt.

Feo Simplí a Cheannach

7.

Praghas ceannaigh a chinneadh trí eadráin.

8.

Srianta ar an gceart chun feo simplí a fháil.

9.

Foirgnimh a thógfaidh tionónta bliantúil.

10.

Faillí eolas a sholáthar maidir le teideal chun talún.

11.

Cláraitheoir contae a ainmniú chun eadráin a dhéanamh.

12.

Ceart léasaí chun leanúint i seilbh.

13.

Leathnú sealadach ar cheart feo simplí a fháil.

Tionóntachtaí Nua

14.

Feidhm Acht 1980 ar an Stát a bheith srianta.

15.

Cíos a athbhreithniú.

16.

Gearrtheideal, forléiriú agus comhlua.


Na hAchtanna dá dTagraítear

An tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Bunchíosanna), 1967

1967, Uimh. 3

An tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Leasú), 1971

1971, Uimh. 30

An tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Bunchíosanna) (Uimh. 2), 1978

1978, Uimh. 16

An tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Leasú), 1980

1980, Uimh. 10

/images/harp.jpg


Uimhir 4 de 1984


AN tACHT UM THIARNAÍ TALÚN AGUS TIONÓNTAÍ (LEASÚ), 1984

[An tiontú oifigiúil]

ACHT DO DHÉANAMH SOCRÚ CHUN CÍOSANNA IS INÍOC-THA FAOI LÉASANNA FRITHDHÍLSE AGUS LÉAS-ANNA SPÓIRT A ATHBHREITHNIÚ GO TRÉIMHSIÚIL AGUS CHUN PRAGHAS CEANNAIGH AN FHEO SHIM-PLÍ AGUS NA LEASANNA EILE I dTALAMH A CHINN-EADH I gCÁSANNA ÁIRITHE AGUS CHUN NA gCRÍOCH SIN AGUS CRÍOCHA EILE DO LEASÚ AN DLÍ UM THIARNAÍ TALÚN AGUS TIONÓNTAÍ AGUS DO DHÉANAMH SOCRÚ I dTAOBH NITHE EILE A BHAIN-EANN LEIS NA NITHE RÉAMHRÁITE. [14 Márta, 1984]

ACHTAÍTEAR AG AN OIREACHTAS MAR A LEANAS:

Tosach feidhme.

1. —Tiocfaidh an tAcht seo i ngníomh seachtain amháin tar éis lá a rite.

Léiriú.

2. —(1) San Acht seo, ach amháin mar a n-éilíonn an comhthéacs a mhalairt—

ciallaíonn “Acht 1967” an tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Bunchíosanna), 1967 ;

ciallaíonn “Acht 1971” an tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Leasú), 1971 ;

ciallaíonn “Acht (Uimh. 2) 1978” an tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Bunchíosanna) (Uimh. 2), 1978 ;

ciallaíonn “Acht 1980” an tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Leasú), 1980 ;

ciallaíonn “an Chúirt” an Chúirt Chuarda.

(2) Aon tagairt san Acht seo d'alt is tagairt í d'alt den Acht seo mura léirítear gur tagairt d'achtachán éigin eile atá i gceist.

(3) Aon tagairt san Acht seo d'fho-alt nó do mhír is tagairt í don fho-alt nó don mhír den fhoráil ina bhfuil an tagairt, mura léirítear gur tagairt d'fhoráil éigin eile atá i gceist.

(4) Ach amháin mar a n-éilíonn an comhthéacs a mhalairt, déanfar tagairt san Acht seo d'aon achtachán eile a fhorléiriú mar thagairt don achtachán sin arna leasú nó arna chur chun feidhme le haon achtachán eile, lena n-áirítear an tAcht seo, nó faoi.

Léasanna Frithdhílse

Cíos a athbhreithniú.

3. —(1) Más rud é, tar éis thosach feidhme an Achta seo, go socróidh an Chúirt téarmaí léasa frithdhílse faoi Chuid III d'Acht 1980 beidh an léasóir nó an léasaí i dteideal go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú de réir an ailt seo.

(2) Déanfaidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe fógra a sheirbheáil ar an bpáirtí eile go bhfuil sé i gceist aige go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(3) Féadfar an fógra a sheirbheáil—

(a) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos—tráth nach luaithe ná mí amháin roimh chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh téarmaí an léasa,

(b) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos— tráth nach luaithe ná cothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(4) Cheal comhaontú ar an gcíos, beidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe i dteideal a iarraidh ar an gCúirt, tráth nach luaithe ná mí amháin tar éis an fógra a sheirbheáil, go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(5) Cheal comhaontú, beidh an cíos a shocrófar ar an athbhreithniú iníoctha cibé dáta acu seo a leanas is déanaí—

(a) an chéad lá gála tar éis an fógra a sheirbheáil faoi fho-alt (2),

(b) (i) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh téarmaí an léasa,

(ii) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(6) Tar éis don Chúirt an cíos a athbhreithniú, socrófar an cíos de réir fhorálacha cuí ailt 34, 35 agus 36 d'Acht 1980 faoi threoir dháta seirbheála an fhógra ar a mbeidh an t-iarratas chun na Cúirte bunaithe.

Leathnú sealadach ar cheart chun léasa frithdhílse.

4. —(1) Más rud é—

(a) tar éis an 13ú lá de Shamhain, 1980, agus roimh thosach feidhme an Achta seo, go raibh duine i dteideal léas frithdhílse ar thalamh a fháil faoi Chuid III d'Acht 1980, agus

(b) ar an tosach feidhme sin, nach mbeidh an teideal sin aige a thuilleadh de bhua alt 31 d'Acht 1980 ach go mbeidh an talamh ina sheilbh gan tionóntacht nua a bheith faighte aige agus gan an leas sa talamh de chuid an neasléasóra a bheith faighte aige,

beidh an ceart céanna ag an duine sin, le linn an dá mhí dhéag tar éis an tosach feidhme sin, chun léas frithdhílse a fháil a bheadh aige mura mbeadh a léas imithe in éag, agus beidh feidhm ag alt 40 den Acht sin dá réir sin.

(2) Léas frithdhílse a dheonófar de bhua fho-alt (1), tosóidh sé an tráth a éagfaidh an léas ar léas frithdhílse ina leith é nó cibé dáta eile ar a gcomhaontófar idir na páirtithe.

Léasanna Spóirt

Cíos a athbhreithniú.

5. —(1) Más rud é, tar éis thosach feidhme an Achta seo, go socróidh an Chúirt, faoi Acht 1971, an cíos faoi léas spóirt, beidh an léasóir nó an léasaí i dteideal go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú de réir an ailt seo.

(2) Déanfaidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe fógra a sheirbheáil ar an bpáirtí eile go bhfuil sé i gceist aige go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(3) Féadfar an fógra a sheirbheáil—

(a) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos—tráth nach luaithe ná mí amháin roimh chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh an cíos faoin léas,

(b) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos— tráth nach luaithe ná cothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(4) Cheal comhaontú ar an gcíos, beidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe i dteideal a iarraidh ar an gCúirt, tráth nach luaithe ná mí amháin tar éis an fógra a sheirbheáil, go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(5) Cheal comhaontú, beidh an cíos a shocrófar ar an athbhreithniú iníoctha cibé dáta acu seo a leanas is déanaí—

(a) an chéad lá gála tar éis an fógra a sheirbheáil faoi fho-alt (2),

(b) (i) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh an cíos faoin léas,

(ii) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(6) Tar éis don Chúirt an cíos a athbhreithniú, socrófar an cíos de réir fhorálacha cuí alt 6 d'Acht 1971 faoi threoir dháta seirbheála an fhógra ar a mbeidh an t-iarratas chun na Cúirte bunaithe.

(7) Aisghairtear leis seo alt 5 (3) (a) d'Acht 1971.

Éifeacht cúnaint nach gceadaítear talamh a úsáid faoi ach chun críocha spóirt.

6. —Chun amhras a sheachaint, dearbhaítear leis seo nach cúnant lena mbaineann alt 29 d'Acht 1967 nó alt 67 d'Acht 1980 coinníoll, i léas le spórt-chlub, lena ndéantar foráil maidir le ceart chun an léas a fhoirceannadh i gcás nach n-úsáidtear an mhaoin chun críocha spóirt nó i ndáil le críocha spóirt, cibé acu de bhun alt 5 (3) (b) d'Acht 1971 nó trí chomhaontú idir na páirtithe a cuireadh isteach é.

Feo Simplí a Cheannach

Praghas ceannaigh a chinneadh trí eadráin.

7. —(1) San alt seo, ciallaíonn “an dáta iomchuí”, i ndáil le haon talamh, dáta seirbheála an fhógra faoi alt 4 d'Acht 1967 nó dáta an iarratais faoi Chuid III d'Acht (Uimh. 2) 1978, cibé acu é.

(2) Baineann an t-alt seo le praghas ceannaigh an fheo shimplí nó aon leasa eile a chinneadh trí eadráin faoi Acht 1967 lena n-áirítear eadráin a sheolfaidh Cláraitheoir na dTeideal de bhun alt 21 d'Acht (Uimh. 2) 1978.

(3) Faoi réir fhorálacha an ailt seo, is é an praghas ceannaigh an tsuim is dóigh leis an eadránaí a thabharfadh ceannaitheoir toilteanach agus a ghlacfadh díoltóir toilteanach ar an bhfeo simplí nó ar an leas eile an dáta iomchuí agus aird aige ar na nithe seo a leanas—

(a) an cíos is iníoctha ar an talamh ag an duine a fhaigheann an feo simplí,

(b) i gcás an talamh a theachtadh, an dáta iomchuí, faoi léas ina bhfuil foráil maidir le cíos méadaithe is iníoctha cúig bliana déag tar éis an dáta sin, méid an mhéadaithe sin agus an tráth a bheidh sé iníoctha,

(c) na torthaí reatha úis ar urrúis de chuid an Rialtais a eisíodh le suibscríobh sa Stát,

(d) má úsáidtear an talamh chun críocha gnó nó más mó ná acra d'achar atá ann agus nach n-úsáidtear chun críocha gnó é. achar agus cineál na talún, a shuíomh agus a úsáid agus bailriocht aon fhoirgneamh nó déanmhas air,

(e) an praghas a íocadh ar an bhfeo simplí nó ar aon leas eile sa talamh ar dhíol a rinneadh an 22ú lá de Bhealtaine, 1964, nó dá éis,

(f) aon mhorgáiste nó muirear eile ar an leas sa talamh de chuid aon duine óna dteachtann an duine a fhaigheann an feo simplí an talamh, go meánach nó go neasach,

(g) na costais agus na caiteachais is dóigh leis an eadránaí a thabhódh na daoine óna dteachtann an duine a fhaigheann an feo simplí an talamh, go meánach nó go neasach, ag infheistiú an airgid ceannaigh is iníoctha i leith an feo simplí a fháil,

(h) na costais agus na caiteachais is dóigh leis an eadránaí a thabhaigh duine a fhaigheann an feo simplí agus a theachtann an talamh faoi léas mar gheall ar mhainneachtain an léasóra aon taitneamhachtaí a chothabháil atá de cheangal air a chothabháil faoi chúnant sa léas,

(i) praghas reatha leas an neasléasóra i dtalamh a theachtar faoi léasanna nó faoi thionóntachtaí bliantúla cosúil leis an léas nó an tionóntacht bhliantúil, cibé acu é, ar a bhfuil an talamh á theachtadh ag an duine a fhaigheann an feo simplí, agus

(j) cibé ábhair eile is dóigh leis an eadránaí is iomchuí maidir leis an bpraghas ceannaigh a chinneadh.

(4) (a) I gcás an talamh a theachtadh, an dáta iomchuí, faoi léas atá imithe in éag nó ar cíos is féidir, faoi théarmaí an léasa nó trí oibriú reachta, a chur faoi athbhreithniú atá dlite ach nach ndearnadh, is é praghas ceannaigh an fheo shimplí, faoi réir fhorálacha eile an ailt seo, suim is comhionann leis an ochtú cuid den mhéid a thabharfadh ceannaitheoir toilteanach agus a ghlacfadh díoltóir toilteanach, an dáta sin, ar an talamh i bhfeo simplí saor ó gach eastát, leasanna agus eirí, ach aird a thabhairt ar aon chúnant a leanfaidh i bhfeidhm de bhua alt 28 d'Acht (Uimh. 2) 1978, agus á chur i gcás gur chomhlíon an léasaí aon chúnaint nó coinníollacha eile ina léas a d'fhéadfadh difear a dhéanamh don phraghas.

(b) Déanfar asbhaint as an méid sin is comhionann le luach cháilmheas, más ann, an duine a fhaigheann an feo simplí san áitreabh.

(c) Déanfar asbhaint freisin as an méid sin is comhionann le haon bhreis ar luach an áitribh a thiocfaidh as oibreacha den chineál a cháileodh don liúntas speisialta atá luaite in alt 35 d'Acht 1980.

(d) Le linn an méid dá dtagraítear i mír (a) a bheith á chinneadh tabharfar neamhaird ar aon bhreis ar luach a thiocfaidh as beartú atógáil úimléideach nó scéim forbartha a chur i gcríoch (fearacht a bhfuil luaite in alt 33 (1) (b) (i) agus (ii) d'Acht 1980).

(5) Más rud é—

(a) nach n-úsáidtear an talamh chun críocha gnó,

(b) go dteachtann an duine a fhaigheann an feo simplí an talamh faoi chonradh tionóntachta bliantúla, nó faoi thionóntacht bhliantúil trí oibriú an dlí nó trí thátal ar léas do dhul in éag nó faoi léas nach rachaidh in éag laistigh de chúig bliana déag tar éis an dáta iomchuí, agus

(c) nach mó ná acra achar na talún,

ansin, faoi réir fho-ailt (6) agus (7), ní rachaidh an praghas ceannaigh thar an méid a bhéarfadh go bliantúil, dá n-infheisteofaí é ar dháta na dámhachtana san urrús de chuid an Rialtais a eisíodh go deiridh roimh an dáta sin le suibscríobh sa Stát agus is infhuascailte tráth nach luaithe ná cúig bliana déag tar éis dháta a eisiúna, an oiread úis san iomlán is comhionann le méid an chíosa is iníoctha faoin léas nó faoin tionóntacht bhliantúil, cibé acu é, ar feadh na bliana díreach roimh an dáta iomchuí.

(6) I gcás ina bhfuil costas múchta cíosa as talamh, nó muirir ar thalamh, a bhfuil an feo simplí ann á fháil faoi Acht (Uimh. 2) 1978 nó faoi Acht 1967, socair le reacht, déanfar lamháltas i leith an chostais sin le linn praghas ceannaigh an fheo shimplí a bheith á chinneadh faoin alt seo.

(7) Ní bheidh feidhm ag fo-alt (5) maidir le cás nuair is amhlaidh, faoin léas nó de bhua oibriú reachta, go mbeidh cíos méadaithe iníoctha, nó go bhféadfaidh sé bheith iníoctha, nó go mbeidh an cíos inathbhreithnithe, laistigh de chúig bliana déag tar éis an dáta iomchuí.

(8) Más rud é—

(a) nach n-úsáidtear an talamh chun críocha gnó,

(b) go dteachtann an duine a fhaigheann an feo simplí an talamh faoi léas, agus—

(i) go n-éagfaidh an léas laistigh de chúig bliana déag tar éis an dáta iomchuí, nó

(ii) go mbeidh an cíos inathbhreithnithe laistigh den tréimhse sin, faoin léas nó de bhua aon reachta, agus

(c) nach mó ná acra achar na talún,

ní rachaidh an praghas ceannaigh thar an méid a chinnfí faoi fho-alt (5) dá mba thalamh lenar bhain an fo-alt sin an talamh, agus, ina theannta sin, maidir le gach bliain a mbeidh téarma neamhéagtha an léasa (arna ríomh ón dáta sin) faoi bhun cúig bliana déag, an cúigiú cuid déag den difríocht idir an praghas sin agus an praghas a chinnfí faoi fho-alt (4) dá mbeadh an léas éagtha.

(9) Faoi réir fho-alt (8), nuair is amhlaidh, an dáta iomchuí, go dteachtar an talamh faoi léas a éagfaidh laistigh de chúig bliana déag tar éis an dáta sin nó gurb inathbhreithnithe an cíos laistigh den tréimhse sin, faoin léas nó de bhua aon reachta, ansin déanfar—

(a) fad na tréimhse atá fágtha ón dáta sin go dtí tráth éagtha an léasa nó go dtí an dáta is luaithe ar uaidh a bheidh an cíos arna athbhreithniú amhlaidh iníoctha, cibé acu é, agus

(b) na forálacha maidir le praghas a mbeadh feidhm leo dá mba rud é go raibh an léas éagtha cheana féin nó go raibh an t-athbhreithniú ar an gcíos dlite cheana féin, cibé acu é,

a áireamh ar na nithe a dtabharfaidh an t-eadránaí aird orthu, de bhun fho-alt (3), agus an praghas ceannaigh á chinneadh aige.

(10) Sonróidh an t-eadránaí, má iarrann páirtí san eadráin air é, na nithe (más ann) ar a raibh aird aige faoi fho-alt (3) (j).

(11) Aisghairtear leis seo alt 17 d'Acht (Uimh. 2) 1978.

Srianta ar an gceart chun feo simplí a fháil.

8. —Ní eisiafar ceart chun an feo simplí a fháil faoi Chuid II d'Acht (Uimh. 2) 1978 is ceart a bhí ar marthain tráth thosach feidhme an Achta seo, d'ainneoin aon ní in alt 16 (2) (a) den Acht sin, de bhíthin amháin aon fhorála i léas frithdhílse arna dheonú tar éis an tosach feidhme sin maidir le hathbhreithniú ar an gcíos atá ar forchoimeád leis an léas.

Foirgnimh a thógfaidh tionónta bliantúil.

9. —Leasaítear leis seo alt 15 (1) d'Acht (Uimh. 2) 1978 (lena dtugtar an ceart do thionóntaí bliantúla chun an feo simplí a fháil in imthosca sonraithe) tríd an mír seo a leanas a chur in ionad mhír (d):

“(d) (i) gur lú an cíos bliantúil ná luacháil inrátaithe na maoine ar dháta an fhógra rúin sin, nó an iarratais sin, a sheirbheáil, nó

(ii) go gcruthaítear gurbh é an tionónta nó réamhtheachtaí i dteideal a thóg na buanfhoirgnimh.”.

Faillí eolas a sholáthar maidir le teideal chun talún.

10. —Leasaítear leis seo alt 7 d'Acht 1967 tríd an bhfo-alt seo a leanas a chur leis:

“(4) Má dhiúltaíonn nó má fhaillíonn duine ar a seirbheálfar fógra faoin alt seo an t-eolas a éilítear leis an alt seo a sholáthar, féadfaidh an duine a sheirbheáil an fógra iarratas a chur chun na Cúirte agus féadfaidh an Chúirt cibé ordú a dhéanamh is gá de réir ceartais d'fhonn tabhairt ar an duine ar ar seirbheáladh an fógra an t-eolas a sholáthar.”.

Cláraitheoir contae a ainmniú chun eadráin a dhéanamh.

11. —Más rud é, le linn aon tréimhse, go mbeidh oifig cláraitheora contae do limistéar áirithe folamh nó nach féidir leis an gcláraitheoir contae do limistéar áirithe gnó a oifige a dhéanamh mar gheall ar bhreoiteacht nó ar aon chúis eile, féadfaidh an tAire aon chláraitheoir contae a ainmniú chun éisteacht agus cinneadh a dhéanamh trí eadráin faoi alt 17 d'Acht 1967 maidir le díospóid, ceist nó deacracht áirithe lena mbaineann an t-alt sin agus a éireoidh sa limistéar sin nó maidir le haon díospóid, ceist nó deacracht lena mbaineann an t-alt sin agus a éireoidh amhlaidh, agus féadfar an t-ábhar a éisteacht agus a chinneadh dá réir sin.

Ceart léasaí chun leanúint i seilbh.

12. —(1) Duine lena mbaineann Cuid II d'Acht (Uimh. 2) 1978 de bhua alt 73 d'Acht 1980 agus a mbeidh a leas sa talamh imithe in éag leanfaidh sé de bheith i dteideal an talamh a theachtadh go dtí go ndearbhófar nach bhfuil sé i dteideal an feo simplí a fháil nó go ndeonófar an feo simplí go cuí dó agus, i rith na tréimhse sin, teachtfaidh sé an talamh ar na téarmaí (a mhéid is infheidhme iad) ar a ndearna sé é a theachtadh roimhe sin, faoi réir gach aisíoca nó coigeartaithe is cuí.

(2) I gcás iarratas a dhéanamh maidir leis an bhfeo simplí a fháil agus leas an iarratasóra sa talamh d'éag sula mbeifear tar éis an t-iarratas a éisteacht agus a chinneadh, beidh an t-iarratasóir i dteideal fanacht i seilbh na talún go dtí go mbeifear tar éis an t-iarratas a éisteacht agus a chinneadh go críochnaitheach ar na téarmaí (a mhéid is infheidhme iad) ar a ndearna sé é a theachtadh roimhe sin, faoi réir gach aisíoca nó coigeartaithe is cuí.

Leathnú sealadach ar cheart feo simplí a fháil.

13. —(1) I gcás iarratas faoi alt 31 d'Acht 1980 a bheith déanta tar éis an 13ú lá de Shamhain, 1980, agus roimh thosach feidhme an Achta seo agus i gcás, ar an tosach feidhme sin, nach mbeifear tar éis an t-iarratas a chinneadh, beidh feidhm ag na forálacha seo a leanas i rith na tréimhse dhá mhí dhéag tar éis an tosach feidhme sin:

(a) féadfaidh an t-iarratasóir an t-iarratas sin a tharraingt siar trí fhógra a sheirbheálfar ar a neasléasóir agus dlífear de, sa chás sin, na costais agus na caiteachais réasúnacha a bheidh tabhaithe iarbhír agus de riachtanas ag an neasléasóir agus ag aon uasléasóirí, de bhun an iarratais sin, a íoc;

(b) i gcás ina seirbheálfar fógra faoi mhír (a), beidh ag an iarratasóir, d'ainneoin a leas sa talamh a bheith imithe in éag, an ceart céanna an feo simplí a fháil a bheadh aige mura mbeadh an leas sin imithe in éag.

(2) Beidh feidhm ag alt 12 maidir le haon chás ina seirbheálfar fógra faoi alt 4 d'Acht 1967 nó ina ndéanfar iarratas faoi alt 20 nó 21 d'Acht (Uimh. 2) 1978 de bhua fho-alt (1) (b).

(3) Más rud é—

(a) tar éis an 13ú lá de Shamhain, 1980, agus roimh thosach feidhme an Achta seo, go raibh duine i dteideal an feo simplí ar thalamh a fháil de bhua Chuid II d'Acht (Uimh. 2) 1978, agus

(b) ar an tosach feidhme sin, nach mbeidh an teideal sin aige a thuilleadh ach go mbeidh an talamh ina sheilbh gan tionóntacht nua a bheith faighte aige agus gan an leas sa talamh de chuid an neasléasóra a bheith faighte aige,

beidh an ceart céanna ag an duine sin, le linn an dá mhí dhéag tar éis an tosach feidhme sin, an feo simplí a fháil a bheadh aige mura mbeadh a leas imithe in éag, agus beidh feidhm ag alt 12 dá réir sin.

Tionóntachtaí Nua

Feidhm Acht 1980 ar an Stát a bheith srianta.

14. —Leasaítear leis seo alt 4 d'Acht 1980 trí fho-ailt (3) agus (4) a scriosadh agus tríd an méid seo a leanas a chur ina n-ionad:

“(3) I gcás ina bhfaighidh údarás Stáit leas an léasóra nó an neasléasóra in aon áitreabh tar éis thosach feidhme an Achta seo agus nach raibh aon leas roimhe sin ag an údarás Stáit sin nó ag aon údarás Stáit eile san áitreabh mar léasóir nó neasléasóir, beidh feidhm ag alt 13 amhail is dá mba thagairtí don dáta iomchuí na habairtí ‘tráth ar bith’ agus ‘an tráth sin’ i bhfo-alt (1) den alt sin, agus beidh éifeacht le Cuid II dá réir sin, ach amháin nach mbeidh ag tionónta de chuid an údaráis Stáit, a ndéantar a thionóntacht san áitreabh a athnuachan faoin gCuid sin arna cur chun feidhme leis an alt seo, teideal chun athnuachan eile ar a thionóntacht.”.

Cíos a athbhreithniú.

15. —(1) I gcás ina socróidh an Chúirt téarmaí tionóntachta nua faoi Chuid II d'Acht 1980 beidh an tiarna talún nó an tionónta i dteideal go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú de réir an ailt seo.

(2) Déanfaidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe fógra a sheirbheáil ar an bpáirtí eile go bhfuil sé i gceist aige go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(3) Féadfar an fógra a sheirbheáil—

(a) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos—tráth nach luaithe ná mí amháin roimh chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh téarmaí na tionóntachta,

(b) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos— tráth nach luaithe ná cothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(4) Cheal comhaontú ar an gcíos, beidh an duine a bheidh ag lorg an athbhreithnithe i dteideal a iarraidh ar an gCúirt, tráth nach luaithe ná mí amháin tar éis an fógra a sheirbheáil, go ndéanfaí an cíos a athbhreithniú.

(5) Cheal comhaontú, beidh an cíos a shocrófar ar an athbhreithniú iníoctha cibé dáta acu seo a leanas is déanaí—

(a) an chéad lá gála tar éis an fógra a sheirbheáil faoi fho-alt (2),

(b) (i) i gcás gan athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana an dáta ar socraíodh téarmaí na tionóntachta,

(ii) i gcás athbhreithniú a bheith déanta roimhe sin ar an gcíos, an chéad lá gála tar éis chothrom cúig bliana dháta seirbheála an fhógra faoin athbhreithniú roimhe sin.

(6) Tar éis don Chúirt an cíos a athbhreithniú, socrófar an cíos de réir fhorálacha cuí alt 23 d'Acht 1980 faoi threoir dháta seirbheála an fhógra ar a mbeidh an t-iarratas chun na Cúirte bunaithe.

(7) Aisghairtear leis seo alt 24 d'Acht 1980.

Gearrtheideal, forléiriú agus comhlua.

16. —(1) Féadfar an tAcht um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí (Leasú), 1984 , a ghairm den Acht seo.

(2) Déanfar na hAchtanna um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí, 1967 go 1983, agus an tAcht seo a fhorléiriú le chéile mar aon Acht amháin agus féadfar na hAchtanna um Thiarnaí Talún agus Tionóntaí, 1967 go 1984, a ghairm díobh le chéile.